project Samenvatting

                              

project Samenvatting


Orphan Drug for Acanthamoeba Keratitis (ODAK)

(Weesgeneesmiddel voor Acanthamoeba Keratitis)

Het onderzoeksproject ODAK richt zich op de ontwikkeling van een veilige en werkzame behandeling voor de besmettelijke oogaandoening Acanthamoeba keratitis op basis van het weesgeneesmiddel polihexanide (PHMB). De verwekker is de Acanthamoeba, een micro-organisme dat vrij voorkomt in de lucht, aarde en water. Deze kan ontstekingen in het oog veroorzaken. De infectie wordt vaak in verband gebracht met het dragen van contactlenzen, vooral wanneer er sprake is van slechte oogverzorging.

Onbehandelde infecties kunnen tot ernstige gevolgen voor de patiënt leiden, zoals hevige pijn, een verminderd gezichtsvermogen en enucleatie (partiële verwijdering van het menselijk oog). Er zijn geen goedgekeurde medicijnen beschikbaar voor de behandeling van deze zeldzame en besmettelijke aandoening. Om hierin verandering te brengen en om een goedgekeurde behandeling te ontwikkelen is het ODAK project opgezet. Het project wordt geleid door SIFI SpA, een Italiaans bedrijf gespecialiseerd in oogverzorgingsproducten, en medegefinancierd door het zevende Europese kaderprogramma (FP7). In het kader van het ODAK project wordt aan de hand van laboratoriumonderzoeken en klinische studies met patiënten het wetenschappelijk bewijs verzameld dat als basis kan dienen voor de ontwikkeling van het eerste goedgekeurde medicijn tegen Acanthamoeba keratitis. Ook zal er informatie en advies voor artsen en zorgverleners worden ontwikkeld over hoe zij patiënten effectief kunnen behandelen.

De verwachte resultaten van dit onderzoeksprogramma zijn de identificatie en evaluatie van nieuwe formuleringen op basis van PHMB, zodat het meest effectieve behandelprogramma voor patiënten kan worden vastgesteld. De technische aspecten van dit onderzoeks- en ontwikkelingstraject zijn onderverdeeld in vijf zogenaamde werkpakketten:

•             WP1 Farmaceutische Technologie: Het werkgebied van WP1 betreft onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe en stabiele PHMB-formuleringen voor gebruik in niet-klinische studies. De geselecteerde formuleringen worden over een periode van 24 maanden onderworpen aan stabiliteitstesten. De product- en proceskennis wordt vervolgens overgedragen aan de productievestiging van Moorfields Pharmaceuticals.

•             WP2 Niet-klinische studies: Een vroege fase van het project bestaand uit laboratoriumonderzoeken; dit wordt ook wel de pre-klinische fase genoemd. In deze onderzoeken wordt op basis van in vitro-/in vivo-onderzoeken vastgesteld welke geselecteerde formuleringen de hoogste veiligheid en werkzaamheid bieden. Deze worden vervolgens getest in klinische studies met verschillende onderzoeksdoelen:

o   Farmacodynamiek: onderzoeken waarbij wordt vastgesteld welk effect het geneesmiddel heeft op het menselijk lichaam en met name het beoogde lichaamsdeel waar het geneesmiddel werkzaam moet zijn.

o   Farmacokinetiek: onderzoek waarbij wordt vastgesteld wat er met het geneesmiddel (het stofje) in het lichaam gebeurt wanneer het is toegediend. 

o   Toxicologie: onderzoek om te waarborgen dat het geneesmiddel wordt gebruikt in doseringen die veilig zijn voor de patiënt.

•             WP3 Vervaarding van het product: Er worden processen opgezet voor de productie van batches PHMB, die gebruikt kunnen worden voor de klinische studies en voor het verkrijgen van aanvullende stabiliteitsgegevens in overeenstemming met de richtlijnen van de International Conference on Harmonisation of Technical Requirements for Registration of Pharmaceuticals for Human Use (ICH). 

•             WP4 Klinische studies: Fase 1-/Fase 3-onderzoek:  In deze studies worden de farmacokinetische, farmacodynamische eigenschappen, de werkzaamheid en de veiligheid van PHMB bepaald. Deze informatie vormt de basis voor het Fase 3 onderzoek. Het PHMB-product dat het veiligst en meest werkzaam wordt bevonden voor de behandeling van patiënten met  Acanthamoeba keratitis, wordt geoptimaliseerd in de vorm van een behandelprogramma. De volgende klinisch onderzoeken worden  uitgevoerd:

o   Allereerst worden de behandelingen in kaart gebracht die in het verleden ingezet zijn voor de behandeling van patiënten met deze aandoening. Zo wordt inzicht verkregen in de huidige standaard.

o   Daarna worden de effecten van de nieuwe formuleringen van het geneesmiddel PHMB bestudeerd bij gezonde vrijwilligers.

o   Tot slot wordt de effectiviteit van de nieuwe behandelingen getest bij patiënten met de oogaandoening in verschillende klinieken verspreid over Europa. We willen hiermee aan tonen dat PHMB een veilige en werkzame therapie is voor deze patiëntengroep.

•             WP5 Registratiezaken: Er wordt in overeenstemming met de kwaliteitseisen van het Europees Geneesmiddelenbureau een dossier samengesteld met onderzoeksgegevens, 'Good Manufacturing Practice' en klinische resultaten. Het registratiedossier wordt aangevuld met de resultaten uit de werkpakketten 1 t/m 4  en op basis hiervan wordt een handelsvergunning aangevraagd voor PHMB als behandeling voor patiënten met Acanthamoeba keratitis.

 De voornaamste resultaten die dit project zal opleveren zijn:

1)            wetenschappelijk bewijs, verkregen aan de hand van onderzoeken, met betrekking tot de kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid van PHMB als behandeling voor Acanthamoeba keratitis.

2)            documentatie voor het registratiedossier ten behoeve van een handelsvergunning van het Europees Geneesmiddelenbureau voor de distributie en verkoop van het geneesmiddel.

3)            aanbevelingen op basis van de effectiviteits- en veiligheidsinformatie die  artsen en zorgverleners in staat stellen om Acanthamoeba keratitis beter te genezen en te behandelen. 

Het ODAK-project levert door de ontwikkeling van een werkzame behandeling voor een zeldzame aandoening een bijdrage aan de doelstelling van het International Rare Diseases Research Consortium. Te weten de ontwikkeling van 200 nieuwe therapieën voor 2020.

Voor de uitvoering van dit onderzoek werken diverse Europese organisaties samen, ondersteund door internationaal erkende experts op het gebied van dit type oogaandoening, gezondheidszorg en onderzoek.  De partners in dit project zijn: Società Industria Farmaceutica Italiana- S.p.A. [Italië]; universiteit van Rouen [Frankrijk]; Research Toxicology Centre S.p.A.[Italië]; Moorfields Eye Hospital [Verenigd Koninkrijk]; PSR Group B.V. [Nederland]; Ceratium Limited [Verenigd Koninkrijk].